• Tema 2
  • Tema 2
  • Tema 2
  • Tema 2
  • Tema 2
  • Tema 2
  • Tema 2

WHR

Dünyamız, hızla gelişmekte ve sanayileşmektedir. Birçok sanayii tesislerinde proseslerin gereği olarak atık ısı açığa çıkmaktadır.  Bacadan atmosfere salınım olan bu gazlar küresel ısınma, hava kirliliğine; buna bağlı olarak yer altı sularının kirlenmesi ve doğal örtünün yok olmasına sebebiyet vermektedir. Günümüzde atmosfere salınan bu gazları toplayıp verimli bir şekilde elektrik enerjisi üretmek mümkündür. SC Endüstri A.Ş, uygun şartlar ve amortisman koşullarıyla, bilinen adı WHR ( Waste Heat Recovery) olan atık ısı geri kazanım sistemlerini ülkemize kazandırmaktadır.


“Atık Isıdan Enerji Geri Kazanımı” (WHR – Waste Heat Recovery), başta çimento, demir-çelik, cam sanayi gibi yüksek ısıl işlemlere sahip olan proseslerde kullanılmayan ısıl enerjiden, elektrik enerjisi üretimi teknolojisidir. 1970’lerde Japonya’da popüler olmaya başlayan, 1990’ların sonlarına doğru devlet teşvik ve yaptırımları sayesinde Çin’de de popülerleşen bu sistemler günümüzde dünya çapında rağbet görmektedir. WHR sistemleri ile üretilen enerji ekonomik ve çevre dostudur. Enerji fiyatlarının ve enerji verimliliği bilincinin artması ile WHR sistemlerinin sanayide kullanımı gün geçtikçe artmaya devam etmektedir.

WHR sistemlerin hem doğrudan hem de dolaylı yararları vardır:

    Kullanıldığı prosesin enerji verimliğini arttırır.

    Baca gazlarındaki ısının düşmesinden dolayı baca, fan gibi ekipmanların yüklerinde ve boyutlarında azalma sağlanabilir.

    Enerji tasarrufu ve dolayısı ile ürün maliyetinde azalma olabilir.

    Çevreye duyarlı sistem, fabrikanızın imajını önemli ölçüde değiştirecektir.

Klasik Buhar teknolojili WHR sisteminde tek kademeli boyler, çift kademeli boyler ya da flaşör sistemleri kullanılmaktadır. WHR sistemi bir ya da birkaç boyler, türbin, jeneratör, tozsuzlaştırma odası, soğutma kulesi ve kimyasal arıtma birimlerinden oluşur.




(Resim – Flaşörlü WHR sistemi)
 

Isıl değeri yüksek olan atık gazın enerjisinden boylerde faydalanılarak buhar üretilir. Daha sonra bu buhar türbine gönderilerek jeneratör yardımı ile elektrik enerjisi elde edilir. Türbin çıkışından elde edilen su soğutularak yeniden kullanılmak üzere kimyasal arıtma ünitesine gönderilir.

Çimento fabrikalarında atık gaz iki ayrı noktadan alınmaktadır: döner fırın çıkışında soğutmanın ortasından ve ön ısıtıcıdan. Soğutmadan alınan gaz boylere gönderilmeden önce yüksek verimde çalışan tozsuzlaştırma odasından geçerek toz yükü azaltılır

WHR sistemi projelendirmesinde göz önüne alınacak birçok nokta vardır: fabrikanın yeri, üretim kapasitesi, atık ısının parametreleri, su analizleri, iklim şartları, jeolojik şartları ve özellikle fabrika içinde sistemin kurulması için yeterli alan. Bunlar kullanılacak teknolojiyi ve ekipman seçimini etkileyecektir.
 

ÖRNEK ÇALIŞMA

     3000 ton/gün kapasiteli entegre bir çimento fabrikasında WHR sistemi kurulacaktır.  Fırın 4 kademeli ön ısıtıcılı ve pre-kalsinatörlüdür. Hammadde rutubeti %3’ten daha azdır. Sistemin çözümü flaşörlü boyler ile yapılmış ve kurulu gücün 5 MW olacağı belirlenmiştir. Bu sistemin termal verimliliği %22 olacaktır. Bahsedilen yatırımın tahmini bütçe maliyeti 10 milyon dolardır ve 18 ayda bitirilmesi planlanmıştır.

     Sistemin yıllık 7000 saat çalıştırıldığı öngörülürse, yıllık 35.000.000 kW elektrik üretimi sağlanacaktır. Bu kapasitede elektrik üretimi ile $ 3.500.000/yıl gelir sağlanacaktır (Sistemin işletme ve bakım maliyetleri $ 20/MWh olarak öngörülmektedir).

     Eğer 65 ton CO2e/MWh karbon dioksit tasarrufu baz alınırsa, yılda22.750 ton daha az CO2 doğaya salınır. Karbon dioksit kredisi için lisans alınıp karbon kredisinin satılması durumunda  $ 400.500 gelir elde etmek mümkündür.

     Yatırım finansal olarak incelendiğinde EBITDA marjini  % 79,98, IRR (iç çevrim oranı %38,24) ve net güncel değer $ 13.447.101 olarak hesaplanmaktadır.

     Çevreye yararlı olması nedeni ile dünyada Avrupa Çevre Fonları ve Dünya Bankası’ndan uzun süreli kredi sağlanabilmektedir. Türkiye’deki bazı bankalar 4 yıl geri ödemesiz toplam, 14 yıla kadar LIBOR+2 oranında kredi vermektedir. Yatırım bu yönü ile de çok caziptir.